अमेरिकी राष्ट्रपतिय चुनाव जितेपछि पहिलो पटक एनबिसी टेलिभिजनसँगको अन्तर्वार्तामा डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकी संविधानको १४ औं संशोधनलाई परिवर्तन गर्ने आफ्नो योजना सार्वजनिक गरेका छन्। अन्तर्वार्ताका क्रममा ट्रम्पले भने, “अमेरिकी संविधानको १४ औं संशोधनले अमेरिकामा जन्मिने सबैलाई अमेरिकी नागरिकका रूपमा परिभाषित गरेको छ। हामी त्यसलाई परिवर्तन गर्नेछौं।”
ट्रम्पको यो भनाइले अमेरिकी राजनीतिक र कानुनी वृत्तमा ठूलो चर्चा र बहस सुरु गरेको छ। १४ औं संशोधन, जुन सन् १८६८ मा लागू भएको थियो, अमेरिकी कानुनको आधारशिला मानिन्छ। यसले जन्मसिद्ध नागरिकता (birthright citizenship) को व्यवस्था गरेको छ, जसअनुसार अमेरिकामा जन्मिएका सबै व्यक्ति स्वतः अमेरिकी नागरिक मानिन्छन्।
समर्थन र विरोध
ट्रम्पका समर्थकहरूले उनको यो योजनालाई आप्रवासन नीतिमा सुधारको रूपमा स्वागत गरेका छन्। उनीहरूको तर्क छ कि यस्तो परिवर्तनले अमेरिकी नागरिकताको दुरुपयोग रोक्न मद्दत पुर्याउनेछ। तर, विरोधीहरूले यसलाई संवैधानिक व्यवस्थामाथिको आक्रमणको रूपमा लिएका छन्।
डेमोक्र्याट पार्टीका नेताहरूले ट्रम्पको अभिव्यक्तिलाई आलोचना गर्दै यसलाई “अमेरिकी संविधानका मौलिक हक र अधिकारमाथिको आक्रमण” भनेका छन्। कानुनी विज्ञहरूले भने, “१४ औं संशोधनलाई परिवर्तन गर्नका लागि संवैधानिक प्रक्रिया लामो, कठिन र गम्भीर चुनौतीले भरिपूर्ण हुनेछ। यस्तो परिवर्तन सम्भव गर्न संविधान संशोधनको प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्छ, जुन राजनैतिक र कानुनी रूपमा कठिन कार्य हो।”
ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
१४ औं संशोधन अमेरिकी गृहयुद्धपछि लागू गरिएको कानुनी सुधार हो। यसले दासप्रथा अन्त्यसँगै समान अधिकार र कानुनी सुरक्षाको ग्यारेन्टी प्रदान गरेको थियो। ट्रम्पले प्रस्ताव गरेको परिवर्तनले यस संशोधनको मूल उद्देश्यलाई गम्भीर रूपमा प्रभाव पार्नसक्ने कानुनी विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
राजनीतिक प्रभाव
ट्रम्पको यो घोषणाले आगामी दिनमा अमेरिकी समाजमा ठूला बहस र विभाजन ल्याउने संकेत गरेको छ। संविधान संशोधन जस्तो गम्भीर मुद्दामा राजनीतिक सहमति जुटाउन कठिन हुने देखिन्छ। यद्यपि, ट्रम्पले आफ्नो कार्यकालमा यसलाई प्राथमिकतामा राख्ने स्पष्ट संकेत दिएका छन्।
अब यस विषयमा अमेरिकी जनताले कस्तो प्रतिक्रिया दिन्छन् र यसले राजनीतिक रूपमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने कुराले ट्रम्प प्रशासनको नीति निर्माणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।
सत्य, तथ्य र स्वतन्त्र सामूदायिक डिजिटल मिडिया
